Dat zegt Reinier Castelein voorzitter van vakbond De Unie naar aanleiding van twee onderzoeken onder middeninkomens. “Onze onderzoeken – zowel onder leden als onder de Nederlandse bevolking – laten zien dat burgers steeds minder grip ervaren op hun inkomen en uitgaven, terwijl hun vertrouwen in de politiek en hun belastingmoraal afbrokkelen. Dit raakt de fundamenten van ons stelsel van solidariteit en vraagt om directe actie,” aldus Castelein. Uit de onderzoeken blijkt dat onzekerheid leidt tot een gevoel van machteloosheid. “Vooral jongeren hebben vaker stress over hun vaste lasten en voelen zich machteloos als het gaat om grip op hun uitgaven. Ze liggen er wakker van. In een welvarend land als Nederland moet de politiek, maar ook werkgevers dit echt serieus nemen.” Veel verkiezingsprogramma’s reppen over belastingverhogingen om te investeren in defensie. “Heel even ging het in Den Haag over bestaanszekerheid. Nu is nationale veiligheid het thema. Onze onderzoeken maken duidelijk dat het huishoudboekje van de middenklasse nog verre van veilig is.”
Sluit je nu aan, dit kan al vanaf €0,-
Achtergrond van het onderzoek
De Unie presenteert de resultaten van het onderzoek Uitgavenzekerheid 2025 onder Nederlanders. Het onderzoek is uitgevoerd onder 1.455 werkende en gepensioneerde Nederlanders met een middelbare of hogere opleiding. De uitkomsten laten zien dat de middengroepen steeds meer zorgen hebben over hun verdienvermogen, hun uitgaven en de besteding van hun belastinggeld.
Naast dit landelijk onderzoek heeft De Unie ook een enquête gehouden onder de eigen leden. Met maar liefst 6.644 ingevulde vragenlijsten is dit de vierde keer sinds 2019 dat De Unie haar achterban bevraagt. Hierdoor ontstaat een langjarig trendbeeld. De opvallende conclusie: het beeld onder de leden is vrijwel identiek aan dat onder de Nederlandse bevolking.
Belastingmoraal onder druk
De belastingmoraal blijkt zwak en verslechtert verder. Slechts 20% van de Nederlanders vindt dat hun belastinggeld goed wordt besteed, en 22% geeft aan voldoende terug te krijgen voor hun bijdragen. Bij de Unie-leden liggen deze cijfers nagenoeg gelijk (17% en 25%). Tegelijkertijd groeit de ergernis over belastingen: de meeste moeite heeft men met de inkomstenbelasting, gevolgd door energieheffingen en de onroerendezaakbelasting.
Stijgende lasten en minder zekerheid
Voor 79% van de Nederlanders zijn de noodzakelijke uitgaven opnieuw gestegen, vooral voor energie, huur en levensmiddelen. De zekerheid over deze kosten neemt verder af: in 2025 voelt slechts 37% zich zeker over de hoogte van de vaste lasten, tegen 44% een jaar eerder.
Ook het inkomen biedt minder houvast. Waar in 2024 nog 66% van de Nederlanders zich zeker voelde over hun inkomen in het komende jaar, is dat nu gedaald naar 56%. Bij de Unie-leden zien we dezelfde trend (62% zeker; in 2024 nog 67%).
Politiek vertrouwen op dieptepunt
Het vertrouwen in de politiek is historisch laag. Nederlanders geven de politiek gemiddeld een rapportcijfer van 4,2, tegen 4,7 in 2024. Ruim 65% geeft bovendien aan dat hun vertrouwen in de politiek afgelopen jaar verder is gedaald. Bij de leden van De Unie is dit beeld nóg scherper: 77% geeft de politiek een onvoldoende.
Steeds meer Nederlanders zien daarbij de politiek als oorzaak van hun financiële zorgen. In 2025 vindt 25% van de Nederlanders dat de politiek een negatieve rol heeft gespeeld in de inkomensontwikkeling (tegen 19% in 2024).
Machteloosheid, vooral bij jongeren
Onzekerheid vertaalt zich in machteloosheid. Jongere Nederlanders (<35 jaar) liggen vaker wakker van hun financiële onzekerheid dan oudere groepen. Ook bij Unie-leden zien we dit patroon: jongeren voelen zich vaker machteloos en rapporteren vaker stress over hun vaste lasten.
“Partijen willen dat we meer investeren in nationale veiligheid, maar laten we niet vergeten dat het huishoudboekje van de middenklasse nog verre van veilig is.”
Conclusie
Het landelijke onderzoek en het ledenonderzoek van De Unie bevestigen elkaar: de middeninkomens voelen zich financieel steeds onzekerder, verliezen vertrouwen in de politiek en twijfelen aan de besteding van hun belastinggeld. Met vier metingen sinds 2019 onder de leden, aangevuld met een representatieve steekproef onder de Nederlandse bevolking, ontstaat een consistent maar zorgwekkend trendbeeld. Dit raakt de fundamenten van ons stelsel van solidariteit en vraagt urgent om actie van de politiek.
Bijeenkomst 3 september
Op woensdag 3 september waren ruim 200 leden van De Unie bijeen in Culemborg. Het grote onderzoek naar uitgavenzekerheid onder onze leden werd daar uitgebreid besproken. We hadden samen met de aanwezigen een informatieve bijeenkomst met een presentatie van Martin Visser van De Telegraaf over koopkracht en lasten voor burgers gevolgd door een college over hoe om te gaan met energiekosten en verduurzaming van de woning door Dennis van der Meij en Henry Lootens.
Updates:
Het onderzoek van De Unie in het nieuws:
15 september 2025 NPO Radio 1 Geld of je leven: Is het terecht dat het kabinet kiest voor verhoging van de koopkracht?
10 september 2025 SBS 6 Nieuws van de dag:
