Even snel een tekst laten herschrijven door ChatGPT of een analyse laten maken door een AI-tool: mag dat eigenlijk wel? En wat als je na je vertrek bij een werkgever AI gebruikt bij een nieuwe baan? Kunstmatige intelligentie (AI) is in korte tijd een vast onderdeel geworden van het dagelijkse werk. Tegelijkertijd zien wij bij De Unie dat veel werknemers zich onvoldoende realiseren welke juridische risico’s dat met zich meebrengt. Met name in relatie tot geheimhoudingsbedingen en concurrentiebedingen.
Sluit je nu aan, dit kan al vanaf €0,-
In dit artikel leggen we uit waar je als werknemer op moet letten, wat wel en niet is toegestaan volgens het Nederlandse arbeidsrecht en hoe De Unie haar leden hierbij adviseert – zowel tijdens het dienstverband als na vertrek.
Wat is een NDA (geheimhoudingsbeding)?
Vrijwel iedere arbeidsovereenkomst bevat een geheimhoudingsbeding. Vaak wordt daarbij de Engelse term NDA gebruikt, wat staat voor Non-Disclosure Agreement. In het Nederlands spreken we meestal gewoon van een geheimhoudingsbeding.
In zo’n beding staat dat je:
- vertrouwelijke informatie van je werkgever niet mag delen met derden;
- deze informatie alleen mag gebruiken voor de uitoefening van je functie;
- ook na het einde van je dienstverband tot geheimhouding verplicht blijft.
Wat als vertrouwelijke informatie wordt gezien, is vaak ruim omschreven. Denk aan klantgegevens, prijsafspraken, interne strategieën, financiële cijfers, technische kennis, werkwijzen en interne documenten. Belangrijk om te weten: een NDA ziet niet alleen op opzettelijk lekken. Ook onbewust of goedbedoeld delen kan een schending opleveren.
Vertrouwelijke informatie invoeren in AI: waarom is dit risicovol?
Veel AI-tools werken via externe servers van commerciële aanbieders. Dat betekent dat alles wat jij invoert, wordt verwerkt door een externe partij. Juridisch gezien is dat cruciaal.
Door informatie in een AI-tool te plakken:
- verlaat die informatie de organisatie van je werkgever;
- heeft je werkgever geen controle meer over opslag of hergebruik;
- wordt de AI-aanbieder aangemerkt als “derde”.
Zelfs als een aanbieder belooft zorgvuldig met data om te gaan, doet dat niets af aan jouw verplichtingen als werknemer. Het invoeren van vertrouwelijke informatie kan al voldoende zijn om je geheimhoudingsbeding te overtreden.
Een veelgehoorde gedachte is: “Ik gebruik AI alleen als hulpmiddel, niet om iets te delen.” Maar juridisch gezien gaat die redenering niet op. Het enkele feit dat data bij een externe partij terechtkomt, kan al als delen worden aangemerkt.
AI gebruiken tijdens je dienstverband: wat mag wel?
AI gebruiken voor je werk is niet per definitie verboden. Maar de voorwaarden zijn strikt. In de praktijk geldt:
- gebruik alleen AI-tools die door je werkgever zijn toegestaan;
- voer geen vertrouwelijke of herleidbare informatie in;
- werk bij voorkeur met geanonimiseerde of fictieve voorbeelden.
Heeft je werkgever geen expliciet beleid? Dan is extra voorzichtigheid geboden. In dat geval is het verstandig om eerst toestemming te vragen of juridisch advies in te winnen. Dat voorkomt discussies achteraf.
AI gebruiken na vertrek bij een werkgever
Na het einde van je dienstverband blijven sommige verplichtingen gewoon doorlopen. Dat geldt in ieder geval voor het geheimhoudingsbeding en vaak ook voor het concurrentiebeding.
Geheimhouding stopt niet bij ontslag
Ook na je laatste werkdag mag je geen vertrouwelijke informatie van je oude werkgever gebruiken. Dat geldt óók als je die informatie indirect verwerkt via AI. Het “vertaald” invoeren van kennis in een prompt kan nog steeds problematisch zijn als de inhoud vertrouwelijk is.
Concurrentiebeding en AI
Een concurrentiebeding verbied je om gedurende een bepaalde periode concurrerende werkzaamheden te verrichten. AI verandert die regels niet, maar kan de grens wel vervagen. Het onderscheid blijft:
- algemene kennis en ervaring mag je meenemen;
- specifieke, bedrijfsgebonden kennis niet.
Gebruik je AI bij een nieuwe werkgever en baseer je output op kennis die sterk verweven is met je vorige functie, dan kan dat alsnog tot conflicten leiden.
Extra risico’s bij strenge bedingen
Sommige arbeidsovereenkomsten bevatten zeer ruim geformuleerde geheimhoudings- of concurrentiebedingen. In combinatie met AI ontstaan dan extra risico’s:
- onduidelijkheid over wat AI-tools opslaan of hergebruiken;
- moeilijk te bewijzen dat je géén vertrouwelijke informatie hebt gebruikt;
- toenemende alertheid van werkgevers op datalekken en kennislekkage.
Juist bij strategische, commerciële of technische functies is voorzichtigheid essentieel.
Het advies van De Unie: voorkom problemen vóórdat ze ontstaan
De Unie ziet dat veel leden pas contact opnemen als er al een conflict is. Juist bij AI-gebruik is preventief advies belangrijk.
Wij adviseren onze leden onder meer:
- beschouw AI altijd als een externe partij;
- ga er bij twijfel vanuit dat data wordt opgeslagen;
- voer nooit vertrouwelijke bedrijfsinformatie in zonder toestemming;
- laat je arbeidsovereenkomst en NDA juridisch beoordelen;
- win ook advies in vóór een overstap naar een nieuwe werkgever.
Onze juridisch adviseurs helpen je graag om de risico’s in jouw situatie helder in kaart te brengen.
