Een veilige werkcultuur is belangrijk om prettig en gezond te kunnen werken. Toch voelt de werksfeer niet overal veilig. Misschien durf je je mening niet te geven, is er sprake van intimidatie of worden grenzen structureel overschreden. Dat kan grote impact hebben op je werkplezier en gezondheid. In dit artikel lees je wat een onveilige werkcultuur is en welke stappen je kunt zetten.
Wat is een onveilige werkcultuur?
Van een onveilige werkcultuur is sprake als je je op het werk niet vrij of veilig voelt om jezelf te zijn. Dit kan zich uiten in ongewenst gedrag zoals pesten, discriminatie, seksuele intimidatie of machtsmisbruik. Ook een angstcultuur, waarin fouten niet bespreekbaar zijn of kritiek wordt afgestraft, hoort daarbij.
Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om te zorgen voor een sociaal veilige werkomgeving en om ongewenst gedrag actief te voorkomen.
Signalen die je serieus moet nemen
Je hoeft niet te wachten tot het escaleert. Dit zijn signalen die vaak passen bij een onveilige cultuur.
- Je voelt je gespannen of opgejaagd voordat je naar het werk gaat
- Grenzen worden genegeerd of belachelijk gemaakt
- Problemen worden weggewoven of je krijgt de schuld als je iets meldt
- Collega’s zwijgen uit angst voor gedoe of repercussies
- Ziekmeldingen of vertrek nemen toe
Als je merkt dat stress een rol speelt, kan het helpen om eerst helder te krijgen wat stress bij jou triggert en hoe je daarmee omgaat.
Wat kun je zelf doen?
- Breng je situatie in kaart
Sta eerst stil bij wat er precies gebeurt. Gaat het om een incident of om structureel gedrag? Noteer concrete voorbeelden, data en situaties. Dat helpt je om helder te krijgen wat er speelt en is belangrijk als je later stappen zet. - Bespreek het als dat kan
Als het veilig voelt, kun je het gesprek aangaan met een collega, leidinggevende of HR. Soms zijn mensen zich niet bewust van hun gedrag of van de impact ervan. Lukt dit niet of voelt het onveilig, dan is het verstandig een andere route te kiezen. - Zoek ondersteuning binnen de organisatie
Veel organisaties hebben een vertrouwenspersoon of een klachtenregeling. Een vertrouwenspersoon kan met je meedenken en uitleggen welke mogelijkheden je hebt, zonder dat je direct formele stappen hoeft te zetten. Een vertrouwenspersoon is een belangrijk instrument om ongewenst gedrag bespreekbaar te maken.
Een gesprek voeren over druk en grenzen is niet altijd makkelijk, zeker niet als de cultuur al gespannen is. De Unie legt stap voor stap uit hoe je dit kunt aanpakken in het artikel over werkdruk bespreekbaar maken.
Tot slot
Je hoeft niet te accepteren dat je je onveilig voelt op je werk. Een veilige werkcultuur is geen luxe, maar een recht. Door signalen serieus te nemen en tijdig hulp te zoeken, voorkom je dat de situatie verder escaleert en bescherm je jezelf.
