“Met AI moet dit toch sneller kunnen?” Het is een zin die steeds vaker op de werkvloer valt. Zeker in het najaar, wanneer targets worden aangescherpt en prestaties worden geëvalueerd. Wat begint als een handige tool, kan ongemerkt leiden tot hogere verwachtingen. Meer output, minder tijd en minder ruimte voor controle.
Maar wanneer zijn die verwachtingen nog redelijk? En wat kun jij doen als de lat ineens een stuk hoger komt te liggen?
Herkenbare situatie: meer doen in minder tijd
Neem Lisa. Zij werkt op een servicedesk en gebruikt sinds kort AI om sneller tickets te verwerken. Waar ze eerst tien vragen per uur afhandelde, worden er nu vijftien van haar verwacht. Op papier logisch: het werk gaat immers sneller.
Maar in de praktijk merkt Lisa dat de complexere vragen blijven liggen, dat ze meer tijd kwijt is aan controleren en dat de foutgevoeligheid toeneemt. Toch wordt ze afgerekend op aantallen, niet op kwaliteit.
Dit soort situaties komen steeds vaker voor. AI maakt werk efficiënter, maar verandert ook de norm. En juist daar zit het spanningsveld.
Wat is eigenlijk ‘redelijk’?
Dat AI je werk ondersteunt, betekent niet automatisch dat je structureel meer werk moet verzetten. De vraag is altijd: wat is een redelijke prestatienorm?
Daarbij spelen meerdere factoren een rol. Niet alleen snelheid, maar ook de inhoud van het werk en de omstandigheden waarin je werkt. Denk aan complexiteit, controlewerk en de kans op fouten.
Werk moet bovendien haalbaar blijven. Werkgevers hebben een zorgplicht voor een gezonde werkomgeving. Zoals De Unie uitlegt in:
Te hoge werkdruk? Dit is de plicht van je werkgever
Als snelheid de enige maatstaf wordt, ontstaat er een risico. Werk wordt oppervlakkiger, fouten nemen toe en de werkdruk stijgt.
Wat mag je werkgever vragen?
Je werkgever mag prestaties sturen en verwachtingen aanpassen. Maar dat moet wel redelijk blijven.
Verwachtingen mogen niet zomaar omhoog zonder onderbouwing. Net als bij beoordeling en functioneren moet duidelijk zijn waarop je wordt beoordeeld en wat er van je verwacht wordt.
Dat zie je ook terug in situaties waarin een werkgever achteraf stelt dat iemand niet goed functioneert. Een werkgever moet altijd kunnen onderbouwen waarom prestaties onvoldoende zijn. Die lijn geldt ook bij het verhogen van targets.
Daarnaast geldt dat je tijd moet krijgen om met nieuwe werkwijzen te leren werken, bijvoorbeeld door het volgen van trainingen. AI verandert namelijk niet alleen snelheid, maar ook hoe je je werk uitvoert.
Snelheid is niet hetzelfde als kwaliteit
Een van de grootste valkuilen bij AI is dat snelheid de belangrijkste maatstaf wordt. Maar sneller werken is alleen winst als de kwaliteit overeind blijft.
Als jij sneller werkt, maar daardoor meer fouten maakt of vaker moet herstellen, dan is de totale werkdruk juist hoger. Dat is een belangrijk punt om bespreekbaar te maken.
Hoe voer je dat gesprek?
Het gesprek over werkdruk en prestatienormen is niet altijd makkelijk. Daarom helpt het om concreet en feitelijk te blijven.
Deze zinnen helpen je op weg:
- “Ik zie dat de norm omhooggaat, maar de complexiteit van het werk blijft gelijk.”
- “Ik kan sneller werken met AI, maar ik heb ook tijd nodig om te controleren.”
- “Hoe wordt kwaliteit meegenomen in mijn beoordeling?”
- “Waar is deze norm op gebaseerd?”
- “Kunnen we dit eerst evalueren voordat we het vastleggen?”
- “Wat gebeurt er als blijkt dat deze norm niet haalbaar is?”
Dit soort gesprekken sluiten goed aan bij het planningsgesprek. Daarin leg je afspraken vast over prestaties en doelen. Meer hierover lees je in:
Leg afspraken vast
Na het gesprek is het belangrijk om duidelijkheid te creëren. Bevestig afspraken kort per mail.
Denk aan:
- de prestatienorm
- hoe kwaliteit wordt meegewogen
- evaluatiemomenten
- wat er gebeurt als targets niet haalbaar zijn
Dit voorkomt misverstanden achteraf.
Rode vlaggen om op te letten
Soms zijn signalen duidelijk dat normen niet realistisch zijn. Let bijvoorbeeld op:
- targets zonder duidelijke onderbouwing
- vergelijken van verschillende functies of teams
- geen tijd voor controle
- structureel overwerk
Dit soort situaties wijzen vaak op te hoge werkdruk. In de praktijk zie je dat ook terug in situaties waarin werk zich opstapelt of structureel niet afkomt. Dat wordt ook beschreven in:
Te weinig collega’s? Zo ga je om met hoge werkdruk!
Checklist voor je gesprek
Ga je een 1-op-1 of jaargesprek in? Stel jezelf vooraf deze vragen:
- Wat is er veranderd sinds AI wordt gebruikt?
- Welke taken kosten juist méér tijd?
- Waar zit het risico op fouten?
- Hoe wordt mijn prestatie gemeten?
- Wat gebeurt er als ik deze norm blijf volgen?
- Wat heb ik nodig om mijn werk goed te doen?
- Wat vind ik zelf een realistische norm?
Vraag je werkgever of er ook een AI-beleid is.
Wanneer moet je opschalen?
Soms kom je er samen niet uit. Bijvoorbeeld als de werkdruk te hoog blijft of verwachtingen onrealistisch zijn.
Wacht dan niet te lang met opschalen. Dat kan via HR, de ondernemingsraad of De Unie. De ondernemingsraad staat niet bij in individuele kwesties.
Speelt AI een rol in hoe jouw werk wordt ingericht of gecontroleerd? Dan is het ook belangrijk om goed te kijken naar privacy en gegevensgebruik. Lees daar meer over in:
AI op je werk: welke informatie mag je wel delen en welke niet?
De rol van De Unie
AI verandert niet alleen hoe we werken, maar ook wat er van ons wordt verwacht. Daarom zet De Unie zich in voor eerlijke en haalbare afspraken over werkdruk en prestatienormen.
Loop jij tegen onrealistische targets aan? Neem contact met ons op. We helpen je om inzicht te krijgen en het gesprek goed te voeren.
Tot slot
AI kan werk sneller maken, maar dat betekent niet dat de norm automatisch omhoog moet. Realistische verwachtingen houden rekening met kwaliteit, complexiteit en menselijke grenzen.
Merk je dat de lat ineens hoger ligt? Blijf daar niet stil over. Door het gesprek aan te gaan en afspraken vast te leggen, houd je grip op je werk.
Veelgestelde vragen
Mag mijn werkgever mijn targets verhogen door AI?
Ja, dat mag. Maar de nieuwe targets moeten wel redelijk en haalbaar zijn.
Wat als ik de hogere targets niet haal?
Maak dit bespreekbaar en onderbouw waarom de norm niet haalbaar is.
Moet ik sneller werken als AI dat mogelijk maakt?
Niet automatisch. Kwaliteit en controle blijven belangrijk.
Wat kan ik doen bij te hoge werkdruk?
Ga in gesprek en schakel zo nodig hulp in van HR, OR of De Unie.
Wanneer moet ik hulp inschakelen?
Als de werkdruk structureel te hoog blijft of je gezondheid in gevaar komt.

