Het nieuwe kabinet is beëdigd en het coalitieakkoord doorgerekend door het Centraal Planbureau. Wij hebben onze eerste reacties in de media gegeven op de verregaande kabinetsplannen met betrekking tot onze sociale zekerheid. We hebben de afgelopen twee weken dan ook vele signalen en vragen van bezorgde leden ontvangen.
Dit is hét moment om je uitgebreid te informeren over wat deze plannen betekenen voor de sociale zekerheid en wat De Unie hieraan doet. Laat één ding duidelijk zijn: De Unie vindt deze plannen in hun huidige vorm onaanvaardbaar. Voor nu zijn het nog ‘slechts’ plannen en zal er nog een heel traject aan voorafgaan voor deze plannen werkelijkheid kunnen worden. Vandaag is tevens het debat over de regeringsverklaring begonnen. Er kan daarmee nog van alles veranderen. Houd onze website in de gaten voor relevante updates.
- Doe ook mee en vul de petitie in voor het behoud van onze sociale zekerheid en een eerlijk pensioen.
- Op 8 april schreef de voorzitter van vakcentrale VCP dit artikel over de AOW-plannen van het kabinet.
- Onze vakcentrale VCP kwam op 7 april met dit bericht over de voorgenomen wijzigingen in de WIA naar buiten.
- Namens de vakbonden werd op 6 maart dit bericht naar de pers verzonden.
- Op maandag 2 maart stuurden de gezamenlijke vakbonden na hun kennismakingsgesprek met het kabinet dit bericht naar de pers.
- Op 26 februari was er ook al een persbericht over hun standpunt inzake de voorgenomen wijzigingen in de AOW verzonden.
Update 19 maart 2026:
In onze vorige nieuwsbrief informeerden we je al over de ingrijpende plannen van het kabinet voor de sociale zekerheid. Plannen die grote gevolgen hebben voor werkenden en met name de middengroepen.
Samen met FNV en CNV trekken we via onze vakcentrale VCP op om deze afbraak te stoppen. Want wat hier op tafel ligt, raakt precies de mensen die onze samenleving draaiende houden: professionals, vakmensen en werknemers die elke dag hun bijdrage leveren.
De inzet van de VCP is helder: de bestaanszekerheid moet worden beschermd. De voorgestelde maatregelen – zoals het verlagen van het verzekerd inkomen en het versoberen van uitkeringen – zetten die zekerheid juist onder druk en raken met name de middengroepen hard .
Er is volop debat en de druk richting politiek neemt toe.
Wil je weten wat de actuele stand van zaken is en welke stappen er nu worden gezet? Lees hier verder:
Wat is het kabinet van plan met onze Sociale Zekerheid?
In het regeerakkoord kondigt het kabinet aan te bezuinigen op onderdelen van de sociale zekerheid. Voor de AOW wordt ingezet op verdere verhoging van de AOW-leeftijd op termijn, waardoor de ombuiging geleidelijk oploopt in de jaren na deze kabinetsperiode. In de WW wil het kabinet de maximale uitkeringsduur verkorten tot één jaar en de opbouw van rechten vertragen, waardoor werknemers bij werkloosheid sneller met een lagere inkomensvoorziening te maken krijgen na afloop van de WW. Vervolgens stelt het kabinet voor om het maximumdagloon met 20% te verlagen; dit maximum bepaalt de bovengrens van zowel WW- als WIA, WAZO en Ziektewet-uitkeringen. Een lagere grens betekent dat vooral midden- en hogere inkomens bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid met een grotere inkomensval worden geconfronteerd. De IVA (Inkomensvoorziening Arbeidsongeschikten), zo stelt het kabinet, zou moeten worden afgeschaft. De exacte uitwerking zou nog moeten volgen in wetsvoorstellen, maar de richting is duidelijk: lagere uitkeringsrechten en minder inkomenszekerheid.
Wat concludeert het CPB uit de doorrekening?
Het Centraal Planbureau (CPB) heeft doorgerekend wat de plannen betekenen voor huishoudens en voor de economie. De belangrijkste uitkomst: de koopkrachtontwikkeling verslechtert ten opzichte van wat eerder werd verwacht. In plaats van een gemiddelde stijging van ongeveer 0,6% per jaar in de periode 2027–2030, blijft daar door de nieuwe maatregelen nog maar circa 0,2% van over. Per saldo betekent dit dat huishoudens er gemiddeld zo’n 0,4 procentpunt minder op vooruitgaan dan zonder deze plannen .
Het CPB ziet ook dat de effecten niet voor iedereen gelijk zijn. Lagere inkomens worden relatief sterker geraakt dan hogere inkomens . Daarnaast neemt volgens het CPB de inkomenszekerheid af. Dat komt doordat uitkeringen bij werkloosheid en arbeidsongeschiktheid minder ruim worden en korter kunnen duren. Het aandeel mensen dat onder de armoedegrens valt, loopt licht op.
De kern van de analyse is dus dat het pakket leidt tot minder koopkrachtgroei, meer verschillen tussen inkomensgroepen en een minder stevig sociaal vangnet.
Wat betekent dit voor jou?
De plannen zijn nog geen wet. Maar het is begrijpelijk dat veel leden willen weten wat dit concreet kan betekenen voor hun eigen situatie. Hieronder laten we – op basis van de bekende voorstellen – zien wat de mogelijke effecten kunnen zijn.
Wat wij van onze leden horen
Sinds de presentatie van het regeerakkoord ontvangen wij dagelijks reacties van leden. De toon varieert van bezorgd tot boos, van juridisch vragend tot persoonlijk geraakt. Achter de cijfers uit de CPB-doorrekening schuilen echte mensen met concrete zorgen over hun inkomen, hun rechtspositie en hun toekomst.
Een aantal reacties willen wij, geanonimiseerd, met je delen.
Inkomensval
“Dat betekent voor mij bijna € 1.000 bruto per maand minder. Op jaarbasis zo’n € 11.900. Ik heb vannacht bijna geen oog dicht gedaan.”
– Lid met IVA-uitkering
Rechtszekerheid
“Kan zoiets zomaar worden aangepast? Is er niet iets van verworven recht?”
– Lid met WIA-uitkering
Premie en rechtvaardigheid
“Ik heb altijd maximaal premie betaald. Is het dan eerlijk dat mijn uitkering ineens fors lager wordt?”
– Arbeidsongeschikt lid
Solidariteit
“Chronisch ziek worden kan iedereen overkomen. We hebben het hier niet over miljonairs, maar over mensen die niet meer kúnnen werken.”
– IVA-gerechtigd lid
Oproep tot actie
“Wat gaat De Unie doen? Komt er een collectieve actie of een rechtszaak?”
– Meerdere leden
Wat leden ons schrijven
In de vele mails en telefoongesprekken keren een aantal thema’s met betrekking tot de zorgen over de voorgenomen versobering van het sociale vangnet (AOW, WW, WIA) steeds terug:
- Grote financiële zorgen over een inkomensval van honderden euro’s per maand;
- Vragen over rechtszekerheid en verworven rechten;
- Onbegrip over de keuze om juist arbeidsongeschikten te raken;
- Een duidelijke oproep aan De Unie om zich stevig uit te spreken en actie te ondernemen.
Wat vindt De Unie?
De Unie is kritisch op de koers die het kabinet kiest. In het regeerakkoord staat dat men het Pensioenakkoord en het akkoord ‘Gezond naar het pensioen’ wil uitvoeren. Juist in dat Pensioenakkoord zijn duidelijke afspraken gemaakt over het afremmen en voorspelbaar maken van de stijging van de AOW-leeftijd. Nu wordt opnieuw ingezet op verdere verhoging op termijn. Dat staat op gespannen voet met de rust en stabiliteit die toen zijn beloofd. Bovendien twijfelen experts zoals emeritus hoogleraar Paul de Beer aan de noodzaak tot verhoging van de AOW leeftijd vanuit begrotingsperspectief.
Maar er is nóg iets dat wij nadrukkelijk willen benoemen.
Bij het verlagen van het maximumdagloon wordt vaak gesproken over “hoge inkomens”. Dat wekt de indruk dat het hier om grootverdieners gaat. Dat beeld klopt niet. Met het huidige maximumdagloon heb je het over vakvolwassen leerkrachten voor de klas, ervaren verpleegkundigen, politieagenten, ICT’ers, technici, middenmanagers in het mkb. Gewone hardwerkende mensen met middeninkomens. Mensen die je elke dag tegenkomt. Mensen in cruciale beroepen. De ruggegraat van onze samenleving.
Wanneer hun vangnet met 20% wordt verlaagd, raakt dat niet een kleine groep “aan de top”, maar een brede groep professionals die jarenlang premie hebben betaald en hun bijdrage hebben geleverd.
Sociale zekerheid is geen gunst. Het is een collectieve verzekering. Werkenden betalen premie in de verwachting dat het stelsel er is als het nodig is. Als die bescherming wordt versoberd, verandert de balans tussen premie en recht. Dat tast het vertrouwen aan.
Dat vertrouwen is essentieel. Uit ons onderzoek naar uitgavenzekerheid bleek al dat belasting- en premiebetaling samenhangt met het gevoel dat afspraken worden nagekomen en dat de overheid zorgvuldig omgaat met collectieve middelen. Als afspraken over de AOW-leeftijd worden aangepast en uitkeringsrechten worden verlaagd, zet dat ook de belastingmoraal nog verder onder druk.
De Unie vindt daarom dat:
- afspraken over de AOW-leeftijd uit het Pensioenakkoord moeten worden gerespecteerd;
- het maximumdagloon niet mag worden verlaagd ten koste van middeninkomens;
- bestaande rechten zorgvuldig moeten worden behandeld;
- inkomenszekerheid bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid geen begrotingsinstrument mag zijn.
Wij trekken hierin nadrukkelijk op met de Vakcentrale voor Professionals (VCP). Onze inzet is helder: deze plannen moeten van tafel of ingrijpend worden aangepast.
Voor De Unie staat vast: sociale zekerheid beschermt niet “de ander”. Zij beschermt ons allemaal.
Hoe nu verder?
Laat één ding duidelijk zijn: De Unie vindt deze plannen in hun huidige vorm onaanvaardbaar. De Unie en de VCP hebben ons hierover in diverse media inmiddels uitgesproken. Zie hier de links:
- Op maandag 2 maart stuurden de gezamenlijke vakbonden na hun kennismakingsgesprek met het kabinet dit bericht naar de pers.
- Voorzitter Reinier Castelein van Vakbond De Unie bij Goedemorgen Nederland 27 februari 2026 (vanaf 4:10)
- Op 26 februari verstuurden de gezamenlijke vakbonden een persbericht over hun standpunt inzake de voorgenomen wijzigingen in de AOW.
- https://www.telegraaf.nl/video/verbijstering-over-slopen-sociale-zekerheid-dit-is-bij-de-beesten-af/130899489.html
- https://www.vcp.nl/aow-afspraak-en-fatsoenlijke-politiek/
Het verkleinen van het sociale vangnet, het verhogen van de AOW-leeftijd in strijd met eerdere afspraken en het verlagen van uitkeringsrechten tasten de inkomenszekerheid van onze leden direct aan. Onze primaire inzet is dan ook helder: deze voorstellen moeten van tafel, of ingrijpend worden aangepast.
Het kabinet doet in het regeerakkoord een handreiking aan sociale partners en spreekt over een “gezamenlijke sociale agenda” en overleg over de uitwerking van maatregelen rond WW, WIA en loondoorbetaling bij ziekte. Wij gaan dat gesprek niet uit de weg – maar niet als uitvoerder van bezuinigingen. Wij nemen deel om invloed uit te oefenen, om tegenkracht te bieden en om voorstellen bij te sturen of tegen te houden waar dat nodig is.
Hoe verloopt het formele proces?
De plannen uit het regeerakkoord zijn nog geen wet. Daarvoor moet eerst een wetgevingstraject worden doorlopen:
- Uitwerking in wetsvoorstellen
Het kabinet moet de voornemens omzetten in concrete wetsvoorstellen. Dat kost doorgaans vele maanden tot zelfs jaren. - Consultatie en advies
Conceptwetten gaan vaak in internetconsultatie. Ook adviseert de Raad van State over de juridische kwaliteit en uitvoerbaarheid. - Behandeling in de Tweede Kamer
De Tweede Kamer bespreekt en wijzigt de voorstellen. Omdat het kabinet geen vaste meerderheid heeft, is steun van andere partijen noodzakelijk. Hier ligt een belangrijk moment om voorstellen te blokkeren of aan te passen. - Behandeling in de Eerste Kamer
Daarna volgt de Eerste Kamer. Die kijkt nadrukkelijk naar uitvoerbaarheid, rechtmatigheid en consistentie met bestaande wetgeving en afspraken.
Waar zetten wij op in?
Wij zetten in op drie lijnen:
- Politieke druk: in gesprekken met Kamerleden en via publieke uitingen maken wij duidelijk dat deze plannen maatschappelijk en juridisch problematisch zijn.
- Invloed via de Vakcentrale voor Professionals (VCP): gezamenlijk trekken wij op richting kabinet en parlement.
- Inzet op overgangsrecht en bescherming van bestaande rechten, mocht het kabinet toch vasthouden aan onderdelen van de plannen.
Wat betekent dit voor jou?
Op dit moment verandert er nog niets. Zolang er geen wetswijzigingen zijn aangenomen, blijven de huidige regels gelden. Als er wél wetsvoorstellen komen, zullen die meestal pas op een toekomstige datum ingaan (bijvoorbeeld 2028 of 2029).
De komende maanden zijn dus cruciaal. Dat is de fase waarin plannen kunnen worden aangepast, vertraagd of tegengehouden. De Unie zal zich in die fase samen met de VCP actief en zichtbaar verzetten tegen maatregelen die de inkomenszekerheid van onze leden ondermijnen.
Wij houden je op de hoogte van de ontwikkelingen en van onze inzet.
